Πληροφοριακά συστήματα νοσοκομείου- Hospital IT systems

Εργασία ηλεκτρονικό εμπόριο                         Δαμιανάκης  Αλέξανδρος         ΑΜ: 2079

                     

 

Τι  είναι..

Είναι πλήρης, ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα που έχουν σχεδιαστεί για τη διαχείριση των ιατρικών, διοικητικών, οικονομικών και νομικών πτυχών ενός νοσοκομείου και την επεξεργασία των υπηρεσιών του. Οι παραδοσιακές προσεγγίσεις διοίκησης νοσοκομείου περιλαμβάνουν τόνους πληροφοριών αποτυπωμένες πάνω σε χαρτιά και θέσεις εργασίας με εξειδικευμένο προσωπικό για να κάνουν αυτές τις διεργασίες.

Σκοπός

                Στον τομέα της ιατρικής πληροφορικής ο στόχος των πληροφοριακών συστημάτων είναι να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή υποστήριξη των ασθενών και η καλύτερη διοίκηση του νοσοκομείου.

Οφέλη

·         Εύκολη πρόσβαση σε στοιχεία των ασθενών ,καθώς υπάρχει ταξινόμηση με βάση το φύλο, την ηλικία, και ούτω καθεξής. Βοηθά στην καλύτερη εξωνοσοκομειακή εξυπηρέτηση καθώς, με την πρόσβαση στο Διαδίκτυο υπάρχει η δυνατότητα να αποκτήσετε απομακρυσμένη πρόσβαση δεδομένων.

·         Βοηθά ως ένα σύστημα υποστήριξης αποφάσεων για τις αρχές του νοσοκομείου για την ανάπτυξη πολιτικών για την υγειονομική περίθαλψη.

·         Αποτελεσματική και ακριβής διαχείριση των οικονομικών, η διατροφή των ασθενών, και διανομής ιατρικής βοήθειας.

·         Βελτίωση της παρακολούθησης της χρήσης φαρμάκων, και τη μελέτη της αποτελεσματικότητας. Αυτό οδηγεί στη μείωση των αρνητικών αλληλεπιδράσεων από τα φάρμακα με παράλληλη προώθηση την πιο κατάλληλη φαρμακευτική χρήση.

·         Ενισχύει την ακεραιότητα των πληροφοριών, μειώνει τα σφάλματα μεταγραφής, και μειώνει την επανάληψη των καταχωρήσεων πληροφορίας.

Εισαγωγή

 

Ακολουθώντας τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της Υγείας και παράλληλα διαμορφώνοντας το Νοσοκομείο του 21ου αιώνα, τα Πληροφοριακά Συστήματα Υγείας δημιουργούν μια πληροφοριακή υποδομή, η οποία θα ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις των χρηστών. Διεθνώς έχουν αναπτυχθεί λογισμικά με διαφορετικές δυνατότητες όπως ταξινόμηση των ασθενών σ` ένα τμήμα, στελέχωση ενός νοσηλευτικού τμήματος, επεξεργασία δεδομένων που αφορούν τη διοίκηση & διαχείριση ανθρωπίνων πόρων, οργάνωση και διαχείριση των ασθενών και των νοσημάτων σε ένα νοσηλευτικό τμήμα, οργάνωση της φροντίδας των ασθενών. Σε πιο εξελιγμένα Πληροφοριακά Συστήματα Υγείας υπάρχει η δυνατότητα επεξεργασίας δεδομένων τα οποία μπορούν να δώσουν προτάσεις για νοσηλευτικές διεργασίες ή ακόμα να δώσουν τις νοσηλευτικές διαγνώσεις. Στην Ελλάδα δεν χρησιμοποιούνται ευρέως τα Πληροφοριακά Συστήματα Υγείας εξαιτίας σημαντικών ελλείψεων εκπαιδευμένου και εξειδικευμένου προσωπικού, απουσίας από τον τακτικό προϋπολογισμό των φορέων υγείας ικανού ποσοστού επενδύσεων για την ανάπτυξη της πληροφορικής και απουσίας θεσμικού φορέα για θέματα Ιατρονοσηλευτικής Πληροφορικής. Η ανάπτυξη των Πληροφοριακών Συστημάτων Υγείας μπορεί κυρίως να συμβάλει στη μείωση του υπέρογκου κόστους κατά τη νοσηλεία των ασθενών, μια και υπάρχει η δυνατότητα ελέγχου των υλικών, εξετάσεων κ.λπ., και στη βελτίωση της παραγωγικότητας σε τομείς όπως η τιμολόγηση και η αρχειοθέτηση, η μείωση των ιατρονοσηλευτικών λαθών, ο περιορισμός των αδικαιολόγητων θεραπειών, αλλά και η βελτίωση της ποιότητας της υγειονομικής περίθαλψης.

Πως ξεκίνησε

 

  Ο όρος «Ιατρική Πληροφορική» έχει κάνει την εμφάνισή του περίπου πριν από 35 χρόνια. Στην αρχή ο όρος αυτός κάλυπτε όλους τους χώρους της Υγείας αν και η χρήση των υπολογιστών περιορίζονταν μόνο στην Ιατρική επιστήμη. Στη συνέχεια όμως η χρήση των υπολογιστών επεκτάθηκε στους Επαγγελματίες Υγείας πε-ρικλείοντας όλες τις μορφές της αιτιολογικής χρήσης, από τις τελείως θεωρητικές ως τις εφαρμοσμένες.

  Οι προσπάθειες αξιοποίησης της Πληροφορικής στη νοσηλευτική διεργασία παρουσιάζονται για πρώτη φορά το 1982 στην Αγγλία σε διεθνές συνέδριο. Η Νοσηλευτική Πληροφορική αφορά το συνδυασμό της Επιστήμης των Υπολογιστών, της Πληροφορικής και της Νοσηλευτικής Επιστήμης, ο οποίος βοηθά στη διαχείριση και την ανάπτυξη των διεργασιών των νοσηλευτικών δεδομένων, των πληροφοριών και της γνώσης για την υποστήριξη της νοσηλευτικής πρακτικής και της νοσηλευτικής φροντίδας γενικότερα.

   Η νοσηλευτική ομάδα εργασίας της Διεθνούς Ένωσης Ιατρικής Πληροφορικής σε διεθνές συνέδριο το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Σουηδία διατύπωσε τους στόχους που σχετίζονται με τη Νοσηλευτική Πληροφορική και γνώση καθώς και τη σημασία τους για την διαμόρφωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τον προσδιορισμό του νοσηλευτικού επαγγέλματος.

   Το 1992 η Ένωση Νοσηλευτών των ΗΠΑ αναγνώρισε την Νοσηλευτική Πληροφορική ως ειδίκευση της Νοσηλευτικής Επιστήμης.

   Η εξέλιξη της Νοσηλευτικής Πληροφορικής είναι πλέον δεδομένη, η ανάπτυξή της γίνεται με γοργούς ρυθμούς και με τη βοήθεια και εξέλιξη της τεχνολογίας γίνεται ένα εργαλείο στα χέρια της Νοσηλευτικής Επιστήμης. Η Νοσηλευτική Πληροφορική στις μέρες μας αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι των σύγχρονων Πληροφοριακών Συστημάτων Υγείας.

   Ως Πληροφοριακό Σύστημα Νοσοκομείου (ΠΣΝ) χαρακτηρίζουμε εκείνο το υπολογιστικό σύστημα το οποίο φροντίζει για τη συνύπαρξη και την επικοινωνία της εξωτερικής και της εσωτερικής ροής των πληροφοριών σε ένα νοσοκομείο, καθώς και για τον κοινό τρόπο (περιβάλλον) λειτουργίας στις εφαρμογές (λογισμικό) που λειτουργούν μέσα στο νοσοκομείο.

  Ο τελικός στόχος ενός ΠΣΝ είναι να συλλέγει, αποθηκεύει, επεξεργάζεται και να ανακτά πληροφορίες, με τη χρήση Η/Υ και επικοινωνιακού εξοπλισμού, σχετικά με την περίθαλψη των ασθενών και όλες τις διοικητικές λειτουργίες για να ικανοποιήσει τελικά τις λειτουργικές ανάγκες όλων των εξουσιοδοτημένων χρηστών.

Πληροφοριακά υποσυστήματα νοσοκομείου

 

 Τα βασικά υποσυστήματα ενός ΠΣΝ είναι δύο:

α.  Υποσύστημα ιατρικών πληροφοριών και εφαρμογών.

β.  Υποσύστημα  διοικητικών διαχειριστικών εφαρμογών.

Αυτά με τη σειρά τους μπορούν να υποδιαιρεθούν περαιτέρω στα παρακάτω υποσυστήματα:

1.      Υποσύστημα πυρήνα ( core system )

2.      Υποσύστημα διοικητικό & οικονομικό (business and i nancial system)

3.      Υποσύστημα επικοινωνιών και δικτύωσης (communications and networking system)

4.      Υποσύστημα διαχείρισης και υποστήριξης επιμέρους τμημάτων (departmental management system)

5.      Υποσύστημα ιατρικής τεκμηρίωσης (medical documentation system)

6.      Υποσύστημα ιατρικής υποστήριξης (medical support system)

7.      Υποσύστημα υποστήριξης νοσηλευτικής δραστηριότητας (nursing information system, NIS)

8.      Υποσύστημα υποστήριξης ιατρικής έρευνας (medical research system)

Όλα αυτά τα συστήματα και υποσυστήματα δεν μπορούν να είναι άναρχα δομημένα. Για να λειτουργούν σωστά πρέπει να υπάρχει κάποια διάρθρωση μεταξύ τους και αυτό γίνεται εφικτό με την αρχιτεκτονική των συστημάτων αυτών.

 

Κριτήρια  επιτυχούς  ΠΣΝ

 

Κάθε πληροφοριακό σύστημα και κατ' επέκταση κάθε Πληροφοριακό Σύστημα Νοσοκομείου πρέπει να πληρεί κάποια κριτήρια για να θεωρηθεί και να είναι επιτυχές, τα οποία είναι:

1.  Λειτουργικότητα: Να υπάρχει μια ολοκληρωμένη σειρά εφαρμογών ώστε να υποστηρίζεται η ορθολογική διακίνηση των πληροφοριών.

2.  Ανταπόκριση: Να υπάρχει ταχεία και αξιόπιστη απάντηση σε λειτουργικές απαιτήσεις του νοσοκομείου.

3.  Αξιοπιστία: Να υπάρχει διατήρηση και προαγωγή σύγχρονων και «ακριβών» δεδομένων καθώς και υποστήριξη της φροντίδας υγείας.

4.  Διαθεσιμότητα: Να υπάρχει υποστήριξη διοικητικών και κλινικών λειτουργιών.

5.  Ευελιξία: Να υπάρχει δυνατότητα ενασχόλησης με πληθώρα πληροφοριών.

6.  Επαγγελματισμός: Να υπάρχει η δυνατότητα τροποποίησης ενός συστήματος.

7.  Τμηματοποίηση: Να υπάρχει η δυνατότητα σχεδιασμού και ανάπτυξης ανεξαρτήτων αλλά λογικά σχετιζόμενων εφαρμογών.

8.  Επάρκεια: Να υπάρχει ικανοποιητική χρήση των νοσοκομειακών πόρων.

9.  Ασφάλεια: Να υπάρχει πρόσβαση σε εμπιστευτικά δεδομένα.

10.  Έλεγχος του κόστους: Να υπάρχει η δυνατότητα μείωσης των δαπανών

 

Συντήρηση λογισμικού ΠΣΝ

 

Για να λειτουργήσει ένα ΠΣΝ σωστά δεν είναι αρκετή μόνο η σωστή σχεδίαση και υλοποίησή του. Είναι βέβαιο ότι μετά από την ολοκλήρωση και ανάπτυξη κάθε νέου ΠΣΝ δημιουργείται η ανάγκη για συνεχείς διορθώσεις και βελτιώσεις ώστε να λειτουργήσει αποτελεσματικά και να ικανοποιήσει τις ανάγκες του παρόντος και αυτές που θα υπάρξουν στο μέλλον. Η συντήρηση του λογισμικού εφαρμογών γίνεται για να παρακολουθούνται οι ανάγκες για αλλαγές και ρυθμίσεις και αυτές να ενσωματώνονται το ταχύτερο δυνατό στο σύστημα.

 

Ο ρόλος του ΠΣΝ στην οργάνωση και διεκπεραίωση διεργασιών

 

Η ταχύτατη διακίνηση πληροφοριών που αφορούν τον ασθενή μπορεί να επιτευχθεί με ένα κατανεμημένο ΠΣΝ. Η χρήση τερματικών σε κάθε θάλαμο ασθενών δίνει τη δυνατότητα στο νοσηλευτικό προσωπικό να διεκπεραιώνει ταχύτατα την καταγραφή των ζωτικών λειτουργιών των ασθενών του θαλάμου καθώς και να καταγράφει άμεσα στον ηλεκτρονικό φάκελο των ασθενών στοιχεία τα οποία έχουν σχέση με τη θεραπεία και την νοσηλεία των ασθενών. Επίσης, σε συνεργασία με άλλα λογισμικά μπορεί να έχει πληροφορίες από κλινικές και παρακλινικές εξετάσεις (εργαστηριακές, βιοχημικές, παθολογοανατομικές, ακτινολογικές) οι οποίες μπορούν να παρουσιάζονται στην οθόνη του υπολογιστή κάθε χρήστη που του επιτρέπεται η πρόσβαση και να παρέχονται απαντήσεις ταχύτατα και χωρίς τον κίνδυνο λαθών από τη μια, και διαρροής πληροφοριών από το φάκελο του ασθενούς από την άλλη. Επιπλέον, η διακίνηση των πληροφοριών ηλεκτρονικά μπορεί να γίνεται και προς άλλα εξειδικευμένα κέντρα που μπορεί να χρειαστεί ο ασθενής και οι πληροφορίες για τον ασθενή να υποστούν επεξεργασία από τους ειδικούς πριν την παρουσία του ασθενή. Αυτή η κατάσταση δίνει τη δυνατότητα στο εξειδικευμένο αυτό τμήμα και το προσωπικό του να γνωρίζει και να προγραμματίζει εκ των προτέρων τον τρόπο αντιμετώπισης, με αποτέλεσμα να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος και να μην υπάρχει απώλεια πολύτιμων πληροφοριών από παράληψη μεταφοράς ολοκληρωμένου του κλασικού ιατρικού φακέλου. Αλλά και μέσα στα ίδια ιδρύματα μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά ο προγραμματισμός των εξετάσεων και το ίδιο το σύστημα να ορίζει ποιος ασθενής έχει άμεση προτεραιότητα για να προβεί στις εξετάσεις που έχουν προγραμματιστεί και κατά πόσο το παρακλινικό τμήμα μπορεί να αντιμετωπίσει των πληθώρα των εξετάσεων όλου του οργανισμού υγείας

 

Συμπέρασμα

 

   Η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας μπορεί να δομηθεί με τη βοήθεια των Η/Υ. Λογισμικά τα οποία έχουν ως στόχο τη διαχείριση της ποιότητας αντλούν και συνδυάζουν πληροφορίες από άλλα λογισμικά του συστήματος για τον ασθενή και προτείνουν τρόπους θεραπείας και νοσηλείας με τα κατάλληλα υλικά, τις κατάλληλες εξετάσεις ώστε να δομούνται οι υπηρεσίες και οι διεργασίες του Νοσηλευτικού τμήματος με άξονα την ποιοτικότερη περίθαλψη των ασθενών.

Βιβλιογραφία

Ανασκόπηση Νοσηλευτική 2008- Νικόλαος Χ. Τσαλουκίδης, Δημήτρης Ε. Παπαγεωργίου

Ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Βικιπαίδεια